آیا وقتی اسکولیوز داریم و مدام با گرفتگی عضلات، درد پشت یا احساس فشار در یک سمت بدن روبه رو می شویم، ماساژ می تواند حالمان را بهتر کند؟ آیا می توان با ماساژ این درد و گرفتگی ها را کاهش داد؟ یا شاید حتی امیدوار باشیم که ماساژ بتواند انحراف ستون فقرات را کمتر کند؟ اگر ما هم به دنبال پاسخ این سوال ها هستیم بهتر است قبل از انتخاب ماساژ بدانیم واقعا چه کمکی می تواند به اسکولیوز کند و چه کاری از عهده آن برنمی آید؟
پاسخ به این سوال ها به نوع و شدت اسکولیوز و علائم ما بستگی دارد. ماساژ ممکن است در کنار سایر روش های درمانی به کاهش بعضی از تنش ها و دردهای عضلانی کمک کند اما نباید از آن انتظار داشته باشیم که به تنهایی ستون فقرات را صاف کند. پس اگر به فکر ماساژ برای اسکولیوز هستیم بهتر است قبل از هر چیز بدانیم چه زمانی می تواند مفید باشد و چه محدودیت هایی دارد.
آیا ماساژ برای اسکولیوز مفید است؟
بله، ماساژ می تواند برای بعضی از افراد مبتلا به اسکولیوز در کاهش گرفتگی و تنش عضلانی و مدیریت دردهای عضلانی کمک کننده باشد. اما وقتی ستون فقرات دچار انحنا است ممکن است فشار و کشش عضلات در دو طرف بدن یکسان نباشد و بعضی از عضلات بیشتر درگیر شوند. در چنین شرایطی ماساژ می تواند با هدف آرام کردن بافت های نرم و کاهش تنش عضلانی انجام شود. البته میزان فایده ماساژ برای همه افراد یکسان نیست. نوع اسکولیوز، شدت انحنا، محل درد و وضعیت عضلات می تواند روی نتیجه تاثیر بگذارد. بنابراین هدف از ماساژ باید متناسب با شرایط هر فرد مشخص شود.
ماساژ چه کاری نمی تواند انجام دهد؟
مهم است بین کاهش علائم اسکولیوز و اصلاح انحراف ستون فقرات تفاوت بگذاریم. ماساژ ممکن است به بهتر شدن بعضی از ناراحتی های عضلانی کمک کند اما به تنهایی درمانی برای اصلاح ساختاری اسکولیوز محسوب نمی شود.
به طور کلی نباید از ماساژ انتظار داشته باشیم:
- انحنای ساختاری ستون فقرات را به طور قطعی اصلاح کند
- مهره ها را صاف یا در جای خود قرار دهد
- جایگزین فیزیوتراپی و تمرینات تخصصی شود
- در مواردی که پزشک بریس یا جراحی را توصیه کرده است جایگزین این درمان ها شود
اسکولیوز چیست؟
آیا تا به حال متوجه شده ایم یکی از شانه ها بالاتر از دیگری قرار گرفته یا خط کمر و لگنمان با دو طرف بدن کاملا متقارن نیست؟ یکی از دلایل احتمالی این تغییرات می تواند اسکولیوز یا انحراف جانبی ستون فقرات باشد. اسکولیوز به وضعیتی گفته می شود که ستون فقرات در نمای روبه رو یا پشت، به جای قرار گرفتن در راستای طبیعی، دچار انحنای جانبی می شود. این انحنا می تواند با تغییر در وضعیت مهره ها و چرخش آنها همراه باشد و در نتیجه روی تقارن شانه ها، کمر و لگن تاثیر بگذارد.
Scoliosis is a side-to-side curve of the spine. The spine can curve to either side and in different parts of the back
اسکولیوز به معنای انحنای جانبی ستون فقرات است. این انحنا می تواند به سمت راست یا چپ ایجاد شود و در بخش های مختلف ستون فقرات دیده شود.
منبع: mayoclinic
اما آیا هر نوع انحراف ستون فقرات به معنی اسکولیوز است؟ لزوما نه. اسکولیوز از نظر محل، شکل و شدت انحنا انواع مختلفی دارد و ممکن است در برخی افراد بدون درد یا علامت مشخص باشد. در بعضی افراد نیز می تواند با درد پشت، خستگی، گرفتگی عضلات یا محدودیت حرکتی همراه شود. به همین دلیل تشخیص نوع و شدت اسکولیوز اهمیت زیادی دارد. زیرا رویکرد مناسب برای فردی که فقط با تنش عضلانی و ناراحتی ناشی از آن مواجه است، با فردی که دچار انحنای ساختاری ستون فقرات است یکسان نیست و انتخاب روش های مکمل مانند ماساژ نیز باید بر همین اساس انجام شود.
ماساژ چگونه می تواند به علائم اسکولیوز کمک کند؟
اسکولیوز فقط به شکل ستون فقرات مربوط نمی شود. تغییر راستای بدن می تواند روی نحوه قرار گرفتن و فعالیت عضلات اطراف ستون فقرات هم تاثیر بگذارد. به همین دلیل بعضی از افراد علاوه بر انحراف ستون فقرات با گرفتگی، درد عضلانی یا احساس خشکی مواجه می شوند. در این علائم ماساژ با تمرکز بر بافت های نرم می تواند با هدف کاهش این ناراحتی ها انجام شود. البته این اثر را نباید با اصلاح خود انحراف ستون فقرات اشتباه بگیریم.
کاهش تنش عضلات اطراف ستون فقرات: آیا احساس می کنیم یک سمت کمر یا پشت ما همیشه سفت تر از سمت دیگر است؟ در اسکولیوز ممکن است برخی عضلات اطراف ستون فقرات تحت تنش بیشتری قرار بگیرند. ماساژ می تواند با تمرکز مناسب روی بافت های نرم به کاهش احساس گرفتگی و تنش این عضلات کمک کند.
کمک به کاهش درد و ناراحتی عضلانی: درد در افراد مبتلا به اسکولیوز می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه از خود انحراف ستون فقرات ناشی نمی شود. اگر بخشی از درد به گرفتگی عضلات مربوط باشد ماساژ ممکن است به کمتر شدن این ناراحتی کمک کند.
کاهش احساس خشکی و محدودیت حرکتی: وقتی عضلات اطراف کمر و پشت برای مدت طولانی تحت تنش باشند ممکن است بدن احساس خشکی یا ناراحتی هنگام حرکت داشته باشد. ماساژ می تواند به آرام شدن این بافت ها کمک کند و در بعضی افراد احساس راحتی بیشتری هنگام حرکت ایجاد کند. این موضوع به معنای افزایش قطعی دامنه حرکتی یا اصلاح انحنای ستون فقرات نیست. هدف اصلی ماساژ در اینجا کمک به کاهش درد در بافت های نرم است.
کمک به آرامش عضلات و کاهش استرس ناشی از درد: درد و گرفتگی مداوم فقط بدن ما را درگیر نمی کند. وقتی دائما منتظر درد بعدی هستیم ممکن است عضلاتمان هم بیشتر منقبض شوند و تجربه ناخوشایند تری داشته باشیم. یک ماساژ مناسب می تواند به آرام شدن عضلات و ایجاد احساس آرامش کمک کند و از این نظر برای بعضی افراد تجربه راحت تری ایجاد کند.
اگر بخشی از تنش عضلانی ما با فشارهای روزمره و استرس همراه باشد، آشنایی با بهترین سبکهای ماساژ برای کاهش استرس می تواند کمک کند بهتر بدانیم ماساژ چگونه به آرامش ذهن و بدن کمک می کند.
آیا ماساژ می تواند اسکولیوز را اصلاح کند؟
اگر امیدواریم با چند جلسه ماساژ انحراف ستون فقرات کاملا صاف شود، بهتر است این انتظار را نداشته باشیم. ماساژ به تنهایی نمی تواند انحنای ساختاری ستون فقرات را اصلاح کند. نقش اصلی آن در چنین شرایطی بیشتر به کاهش علائم همراه با اسکولیوز مانند گرفتگی، تنش و ناراحتی های عضلانی مربوط کمک میکند. برای درک بهتر تاثیر ماساژ باید به تفاوت بین این دو موضوع دقت کنیم. مدیریت علائم یعنی کمک به کمتر شدن درد، گرفتگی یا تنش عضلات. در مقابل اصلاح یا کنترل پیشرفت انحنا به ارزیابی تخصصی و روش های درمانی متناسب با نوع و شدت اسکولیوز نیاز دارد.
برای اسکولیوز چه نوع ماساژی مناسب است؟
آیا یک نوع ماساژ مشخص برای همه افراد مبتلا به اسکولیوز وجود دارد؟ خیر. انتخاب ماساژ باید بر اساس وضعیت ستون فقرات، محل و شدت علائم و میزان درگیری عضلات انجام شود. هدف این نیست که با فشار زیاد روی ستون فقرات انحنا را اصلاح کنیم بلکه باید تکنیک هایی انتخاب شوند که با شرایط بدن ما سازگار باشند.
ماساژ درمانی برای کاهش گرفتگی و تنش عضلات
اگر اسکولیوز باعث شده بعضی از عضلات پشت، کمر یا اطراف لگن بیشتر از حد معمول تحت فشار قرار بگیرند، ماساژ درمانی با هدف کاهش این تنش ها انجام می شود. در این روش تمرکز اصلی روی عضلات و بافت های نرم اطراف ستون فقرات است و ماساژور بر اساس محل گرفتگی و ناراحتی، شدت و نوع تکنیک ها را تنظیم می کند. هدف ماساژ درمانی در این شرایط، آرام کردن عضلات و کاهش ناراحتی ناشی از تنش آنهاست نه اینکه با فشار مستقیم ستون فقرات را به حالت طبیعی برگرداند.
تکنیک های بافت نرم برای عضلات سفت و تحت فشار
در اسکولیوز ممکن است بعضی از عضلات به دلیل وضعیت بدن و الگوی حرکتی فرد دچار سفتی یا تنش بیشتری شوند. تکنیک های بافت نرم می توانند روی این نواحی تمرکز کنند و با حرکات کنترل شده به کاهش احساس سفتی و ناراحتی عضلات کمک کنند. در این روش فشار مستقیما با هدف تغییر شکل ستون فقرات وارد نمی شود. تمرکز روی بافت های نرم است و شدت کار باید به اندازه ای باشد که برای فرد قابل تحمل باشد. فشار بیشتر لزوما به معنی نتیجه بهتر نیست و اگر ماساژ باعث درد شدید یا غیرطبیعی شود باید متوقف شود.
ماساژ ریلکسی برای کاهش تنش عمومی بدن
آیا علاوه بر گرفتگی عضلات، استرس و فشار روزمره هم باعث می شود بدنمان دائما در حالت انقباض باشد؟ در این شرایط ماساژ ریلکسی می تواند با حرکات آرام تر و فشار کنترل شده به ایجاد احساس آرامش و کاهش تنش عمومی عضلات کمک کند. این نوع ماساژ بیشتر برای آرامش بدن و کاهش تنش عضلانی کاربرد دارد و نباید آن را روشی برای اصلاح انحنای ستون فقرات در نظر بگیریم. اگر فرد مبتلا به اسکولیوز درد یا حساسیت خاصی در یک ناحیه داشته باشد، تکنیک ها باید متناسب با همان شرایط تغییر کنند.
ماساژ دیپ تیشو برای تنش های عمقی عضلات
اگر بخشی از ناراحتی ما به سفتی و تنش عضلات عمقی پشت و اطراف ستون فقرات مربوط باشد، تکنیک های دیپ تیشو می توانند برای کار روی این بافت ها مورد استفاده قرار بگیرند. در این روش فشار معمولا عمیق تر از ماساژ ریلکسی است و با هدف کاهش تنش و سفتی عضلات انجام می شود. با این حال فشار عمیق برای همه افراد مبتلا به اسکولیوز مناسب نیست. محل انحنا، شدت علائم و حساسیت بافت ها باید قبل از انتخاب این تکنیک در نظر گرفته شود. همچنین فشار نباید مستقیما و با هدف تغییر شکل ستون فقرات وارد شود. اگر حین ماساژ درد تیز، شدید یا غیر معمول ایجاد شود، ادامه دادن آن انتخاب مناسبی نیست.
ماساژ تریگر پوینت برای نقاط دردناک و گرفتگی های موضعی
گاهی در میان عضلات اطراف ستون فقرات یا شانه ها نقاطی وجود دارند که نسبت به لمس حساس تر هستند و می توانند با درد یا احساس گرفتگی همراه باشند. در چنین شرایطی ماساژ تریگر پوینت می تواند با تمرکز روی نقاط مشخص و حساس عضله انجام شود. در تریگر پوینت فشار به صورت موضعی و کنترل شده روی نقطه مورد نظر اعمال می شود و هدف آن کاهش تنش و ناراحتی عضلانی است. این تکنیک نیز قرار نیست انحنای ستون فقرات را اصلاح کند و نباید با فشار شدید یا درد غیر قابل تحمل انجام شود.
فشار مناسب ماساژ برای اسکولیوز چقدر است؟
فشار مناسب ماساژ برای اسکولیوز به وضعیت عضلات و میزان حساسیت بدن بستگی دارد. برای اینکه بدانیم چه فشاری مناسب تر است، چند نکته را در نظر بگیریم:
- فشار ملایم تا متوسط: برای شروع ماساژ و عضلات حساس معمولا انتخاب مناسب تری است.
- ماساژ عمیق: ممکن است برای بعضی گرفتگی های عضلانی استفاده شود اما بهتر است توسط ماساژور آموزش دیده و متناسب با شرایط فرد انجام شود.
- درد شدید طبیعی نیست: احساس فشار یا ناراحتی خفیف ممکن است ایجاد شود اما درد تیز یا شدید نشانه فشار مناسب نیست.
- در صورت افزایش درد فشار را کم کنیم: اگر هنگام ماساژ درد بیشتر شد یا احساس ناخوشایندی داشتیم باید شدت فشار کاهش پیدا کند یا تکنیک تغییر کند.
- روی ستون فقرات فشار مستقیم وارد نکنیم: هدف ماساژ کار روی عضلات و بافت های نرم اطراف ستون فقرات است نه تغییر دادن شکل آن.
- فشار بیشتر لزوما نتیجه بهتر ندارد: ماساژ موثر قرار نیست دردناک باشد. شدت ماساژ باید به اندازه ای باشد که بدن بتواند آن را به خوبی تحمل کند.
ماساژ برای اسکولیوز بهتر است یا فیزیوتراپی؟
اگر بین ماساژ و فیزیوتراپی برای اسکولیوز مردد هستیم، اول باید ببینیم هدف ما چیست. ماساژ بیشتر برای مدیریت گرفتگی، تنش و برخی ناراحتی های عضلانی کاربرد دارد، در حالی که فیزیوتراپی می تواند با تمرینات و مداخلات تخصصی تر روی حرکت، قدرت و عملکرد بدن کار کند. بنابراین این دو روش لزوما رقیب یکدیگر نیستند و در بعضی افراد می توانند در کنار هم استفاده شوند.
| مورد | ماساژ | فیزیوتراپی |
|---|---|---|
| هدف اصلی | کاهش تنش و مدیریت برخی علائم عضلانی | بهبود حرکت، قدرت و عملکرد |
| تمرکز | عضلات و بافت های نرم | حرکت، عضلات و الگوی عملکرد بدن |
| اصلاح انحنا | به تنهایی نمی تواند اسکولیوز را اصلاح کند | بسته به نوع و شدت اسکولیوز و برنامه درمانی |
| تمرین | معمولا بخش اصلی ماساژ نیست | بخش مهم بسیاری از برنامه های توانبخشی است |
| نقش در اسکولیوز | بیشتر به عنوان روش مکمل برای مدیریت علائم | می تواند بخش مهمی از برنامه توانبخشی باشد |
Regular massage therapy, combined with physical therapy, can prevent further muscle imbalances and potentially slow the progression of scoliosis, enhancing mobility and quality of life
ماساژ درمانی منظم در کنار فیزیوتراپی می تواند به جلوگیری از تشدید عدم تعادل عضلانی کمک کند و روند پیشرفت اسکولیوز را کندتر کند. این ترکیب همچنین می تواند به بهبود تحرک و افزایش کیفیت زندگی کمک کند.
منبع: fyzical
آیا می توان اسکولیوز را در خانه ماساژ داد؟
اگر فقط با گرفتگی خفیف عضلات مواجه هستیم، می توانیم از ماساژ بسیار ملایم برای ایجاد آرامش عضلات اطراف کمر و پشت استفاده کنیم. اما چون وضعیت ستون فقرات در افراد مبتلا به اسکولیوز یکسان نیست، بهتر است از فشارهای شدید و تکنیک های تخصصی بدون آموزش استفاده نکنیم. اگر اسکولیوز برای ما تشخیص داده شده یا درد قابل توجهی داریم، بهتر است تکنیک و شدت ماساژ توسط فرد آموزش دیده و با توجه به شرایط بدن انتخاب شود.
برای ماساژ در خانه این نکات را در نظر بگیریم:
- فشار را ملایم نگه داریم: مخصوصا اگر قبلا ماساژ انجام نداده ایم یا عضلات حساس هستند.
- روی عضلات اطراف کار کنیم: فشار مستقیم و شدید روی مهره ها مناسب نیست.
- از فشار زیاد خودداری کنیم: ماساژ نباید با هدف «جا انداختن» یا صاف کردن ستون فقرات انجام شود.
- به واکنش بدن توجه کنیم: اگر درد تیز، شدید یا غیرمعمول ایجاد شد، ماساژ را متوقف کنیم.
- در صورت درد قابل توجه احتیاط کنیم: اگر اسکولیوز همراه با درد مداوم، بی حسی، ضعف یا درد تیرکشنده است، بهتر است قبل از ماساژ علت علائم بررسی شود.
اگر به ماساژ علاقه دارید و می خواهید تکنیک های آن را به شکل اصولی یاد بگیرید، می توانید در کلاس آموزش ماساژ حضوری و دوره غیرحضوری ماساژ شرکت کنید و مهارت های لازم را زیر نظر بهترین مربی آموزش ببینید.
ماساژ در کنار تمرینات اسکولیوز
آیا می توانیم در کنار تمرینات اسکولیوز از ماساژ هم استفاده کنیم؟ در بعضی افراد بله. ماساژ می تواند برای مدیریت گرفتگی و تنش عضلات در کنار برنامه توانبخشی قرار بگیرد اما نباید جای تمرینات تخصصی را بگیرد. هدف این دو روش یکسان نیست و بهتر است هر کدام را برای کاربرد خودشان در نظر بگیریم. یکی از عملکرد های تخصصی در توانبخشی اسکولیوز تمرینات Schroth است. این تمرینات بر اساس الگوی انحنای ستون فقرات فرد تنظیم می شوند و هدف آنها بهبود وضعیت بدن، کنترل حرکتی و عملکرد است. بنابراین برخلاف ماساژ که بیشتر روی بافت های نرم و تنش عضلانی تمرکز دارد، تمرینات تخصصی نقش فعال تری در برنامه توانبخشی دارند.
چند جلسه ماساژ برای اسکولیوز لازم است؟
آیا برای اسکولیوز باید تعداد مشخصی جلسه ماساژ داشته باشیم؟ تعداد ثابتی برای همه افراد وجود ندارد. ماساژ در این شرایط باید بر اساس علائم و هدف هر فرد تنظیم شود و تعداد جلسات نیز می تواند در طول زمان تغییر کند.
عوامل مهمی که در تعیین تعداد جلسات نقش دارند عبارتند از:
شدت علائم: درد و گرفتگی خفیف با علائم شدیدتر نیاز یکسانی ندارد.
هدف از ماساژ: تعداد جلسات برای مدیریت گرفتگی عضلات با هدف ایجاد آرامش عمومی یکسان نیست.
میزان گرفتگی عضلات: اگر برخی عضلات بیشتر درگیر باشند، ممکن است در ابتدا به توجه بیشتری نیاز داشته باشند.
پاسخ بدن: میزان راحتی، کاهش گرفتگی و واکنش بدن بعد از هر جلسه می تواند در ادامه برنامه تاثیر داشته باشد.
درمان های همزمان: اگر همزمان فیزیوتراپی، تمرینات اصلاحی یا روش درمانی دیگری انجام می دهیم، برنامه ماساژ باید با آنها هماهنگ شود.
چه زمانی برای اسکولیوز باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اسکولیوز همیشه به معنی درد یا مشکل جدی نیست اما بعضی علائم را نباید صرفا به گرفتگی عضلات نسبت دهیم. اگر یکی از موارد زیر را تجربه می کنیم، بهتر است قبل از ادامه ماساژ یا انتخاب روش درمانی، وضعیت ما توسط پزشک یا متخصص بررسی شود:
- درد مداوم یا شدید که بهتر نمی شود یا به مرور بیشتر شده است
- تشدید علائم یا تغییر محسوس در وضعیت بدن
- بی حسی، گزگز یا ضعف در دست ها یا پاها
- مشکل در حرکت یا کاهش توانایی انجام فعالیت های روزمره
- درد تیرکشنده به دست یا پا
- ایجاد علائم جدید و غیرعادی که قبلا نداشته ایم
- مشاهده علائم اسکولیوز در کودک یا نوجوان در حال رشد که نیاز به ارزیابی و پیگیری دقیق تری دارد
جمع بندی
اگر اسکولیوز باعث شده با گرفتگی عضلات، درد یا احساس خشکی درگیر باشیم، طبیعی است که به دنبال راهی برای راحت تر شدن باشیم. ماساژ می تواند در بعضی افراد به کاهش تنش عضلات و مدیریت بخشی از این ناراحتی ها کمک کند. اما آیا می تواند ستون فقرات را صاف کند؟ خیر. ماساژ به تنهایی نمی تواند انحراف ساختاری اسکولیوز را اصلاح کند. پس بهتر است از ماساژ انتظار واقع بینانه ای داشته باشیم و آن را متناسب با شرایط بدن خود انتخاب کنیم. نوع تکنیک، میزان فشار و حتی ناحیه ای که روی آن کار می شود باید با شدت اسکولیوز و علائم ما هماهنگ باشد.
اگر تصمیم داریم برای کاهش گرفتگی و تنش عضلانی از ماساژ کمک بگیریم، بهتر است این کار را نزد ماساژور آموزش دیده انجام دهیم تا تکنیک و فشار متناسب با شرایط ما انتخاب شود. در مرکز ماساژ بدن زانیار خدمات ماساژ برای بانوان و سالن ماساژ آقایان در تهران در سالن های مجزا ارائه می شود و می توانیم پیش از شروع جلسه درباره علائم و شرایط بدن خود با ماساژور صحبت کنیم تا مناسب ترین روش برای ما انتخاب شود.
سوالات متداول
آیا ماساژ برای اسکولیوز در کودکان و نوجوانان مناسب است؟
ممکن است برای کاهش تنش و گرفتگی عضلات استفاده شود اما در سنین رشد باید با احتیاط بیشتری انجام شود. بهتر است قبل از ماساژ وضعیت کودک توسط پزشک یا فیزیوتراپیست بررسی شود.
آیا نوع اسکولیوز روی انتخاب ماساژ تاثیر دارد؟
بله. نوع و شدت انحنا، محل درد و میزان گرفتگی عضلات می تواند روی تکنیک و شدت ماساژ تاثیر بگذارد. بنابراین یک روش ثابت برای همه افراد مناسب نیست.
آیا می توان همزمان با بستن بریس اسکولیوز ماساژ گرفت؟
در بعضی شرایط بله اما بهتر است زمان و نحوه ماساژ با برنامه درمانی فرد هماهنگ شود. ماساژ نباید جایگزین استفاده از بریس شود یا در عملکرد آن اختلال ایجاد کند.
آیا ماساژ می تواند از پیشرفت اسکولیوز جلوگیری کند؟
خیر. شواهد کافی برای اینکه ماساژ به تنهایی بتواند از پیشرفت اسکولیوز جلوگیری کند وجود ندارد و نقش آن بیشتر در مدیریت تنش و ناراحتی عضلانی است.
آیا ماساژ برای اسکولیوز ناشی از وضعیت بد بدن با اسکولیوز ساختاری یکسان است؟
خیر. اسکولیوز ساختاری با تغییر واقعی در راستای ستون فقرات همراه است و نباید با مشکلات ناشی از وضعیت بدن یکسان در نظر گرفته شود. بنابراین روش برخورد با هرکدام می تواند متفاوت باشد.
منابع: fyzical , mayoclinic
بدون دیدگاه