حتماً برای شما هم پیش آمده که وسط یک روز شلوغ یا بعد از چند ساعت کار و فکر کردن، احساس کنید گردن و شانه هایتان مثل سنگ سفت شده اند و بعد کم کم یک فشار آزاردهنده دور سرتان حلقه می زند فشاری که نه تیز است و نه ناگهانی، اما آن قدر مداوم هست که تمرکز را بگیرد، چشم ها را خسته کند و حتی تحمل صدا و نور را سخت تر کند. این همان سردرد تنشی است دردی که خیلی وقت ها بی صدا شروع می شود اما می تواند تمام حال و انرژی روز را تحتتأثیر قرار دهد.
بیشتر اوقات ریشه این سردرد فقط در خود سر نیست بلکه از عضلات گرفته و خسته گردن، شانه و پشت سر شروع می شود. استرس، نشستن طولانی، کار با موبایل و لپ تاپ یا حتی فشارهای ذهنی روزمره باعث می شوند عضلات مدام در حالت انقباض باقی بمانند و این تنش، خودش را به شکل سردرد نشان دهد. به همین دلیل است که خیلی ها بعد از ماساژ، حس می کنند سرشان سبک تر شده و بدنشان نفس کشیده است.
ماساژ درمانی با آزاد کردن گرفتگی عضلات و کاهش فشار روی نواحی حساس، می تواند یکی از مؤثرترین راه ها برای آرام کردن سردردهای تنشی باشد. البته تأثیر واقعی زمانی دیده می شود که تکنیک ماساژ درست انتخاب شود و روی نقاطی تمرکز شود که منشأ اصلی تنش هستند. در ادامه بهترین سبک های ماساژ برای کاهش سردرد تنشی و مؤثرترین نقاط ماساژ را بررسی می کنیم.
سردرد تنشی چیست و چرا ایجاد می شود؟
سردرد تنشی که بسیاری آن را با نام سردرد عصبی می شناسند، رایج ترین نوع سردرد در میان بزرگسالان است. برخلاف تصور ما، این یک بیماری پیچیده مغزی نیست، بلکه بیشتر یک اختلال بیومکانیکی و عصبی-عضلانی است. این سردرد معمولاً به صورت یک فشار ثابت، مثل وجود یک نوار سفت دور پیشانی، شقیقه ها یا پشت سر حس می شود. دردی که در این نوع سردرد تجربه می کنیم، معمولاً خفیف تا متوسط است و برخلاف میگرن، با حالت تهوع شدید یا حساسیت شدید به نور و صدا همراه نیست.
این درد اغلب نه به صورت ضربان دار، بلکه به صورت یک فشارِ مداوم و سنگین بروز می کند که می تواند از ۳۰ دقیقه تا چندین روز طول بکشد. در واقع، سردرد تنشی علامت هشدار بدن است که سطح تنش های جسمی و روانی از آستانه تحمل بافت های عضلانی گردن و سر فراتر رفته است. به همین دلیل است که برای درمان آن، به جای مسکن باید به فکر آزادسازی این تنش های فیزیکی بود.
چرا سردرد تنشی ایجاد می شود؟
ریشه اصلی این سردرد در تنش های انباشته شده است. وقتی بدن شما تحت فشار قرار می گیرد، زنجیره ای از اتفاقات رخ می دهد:
- وضعیت بدنی: کار طولانی با لپ تاپ یا گوشی موبایل باعث می شود سر به سمت جلو متمایل شود. این حالت، فشار مضاعفی به عضلات پشت گردن و پایه جمجمه وارد می کند که در نهایت به شکل درد در پیشانی بروز می کند.
- استرس و فشار روانی: استرس باعث انقباض غیرارادی عضلات صورت، فک، گردن و شانه ها می شود. این گرفتگی های مداوم، جریان خون را در این نواحی محدود کرده و تجمع مواد التهابی باعث تحریک گیرنده های درد می شود.
- اسپاسم عضلات : عضلات بسیار ریزی در زیر جمجمه قرار دارند که وظیفه نگهداری سر را بر عهده دارند. وقتی این عضلات دچار اسپاسم می شوند، به دلیل نزدیکی به اعصاب سر، دردی عمیق را به سمت صورت و چشم ها ارجاع می دهند.
- تنش فک: بسیاری از افراد در زمان استرس یا حتی در خواب، دندان های خود را روی هم فشار می دهند که اصطلاحا به آن دندان قروچه می گویند. این فشار شدید روی عضلات مفصل فک، به سرعت به شقیقه ها و سر منتقل شده و سردرد تنشی را فعال می کند.
آیا ماساژ سردرد تنشی را درمان میکند؟
بسیاری از سردردهای تنشی، در واقع درد نقاط دیگر بدن هستند که به سر منتقل می شوند. یعنی وقتی عضلات ناحیه گردن، شانه ها و پایه جمجمه به دلیل استرس یا وضعیت بدنی نامناسب دچار اسپاسم می شوند، مغز این گرفتگی را به صورت درد در نواحی پیشانی و شقیقه منتقل میکند. در چنین شرایطی، ماساژ می تواند به عنوان یک درمان انتقال درد را قطع کند. وقتی ماساژ درست انجام شود، معمولاً دو اتفاق مهم می افتد:
- آزاد سازی گره های عضلانی تریگر پوینت ها: با فشار دقیق روی نقاطی که منشأ انقباض هستند، خون رسانی به بافت درگیر افزایش یافته و تنش عضله تخلیه میشود.
- کاهش فعالیت سیستم عصبی: ماساژ به سیستم عصبی شما فرمان ریلکسیشن می دهد که باعث می شود آن انقباض غیرارادی عامل سردرد، فروکش کند.
The muscle-specific massage therapy technique used in this study has the potential to be a functional, nonpharmacological intervention for reducing the incidence of chronic tension headache.
ترجمه: تکنیک ماساژ درمانی مخصوص عضلات که در این مطالعه مورد استفاده قرار گرفت، پتانسیل آن را دارد که یک مداخله کاربردی و غیر دارویی برای کاهش بروز سردرد تنشی مزمن باشد.
منبع: nih
با این حال، باید توجه داشت که بین تسکین موقت درد و رفع ریشه ای مشکل تفاوت وجود دارد. ماساژ صرفاً یک روش برای آرام سازی لحظه ای نیست، بلکه می تواند با کاهش تنش عضلات، چرخه ایجاد درد را نیز تحت تأثیر قرار دهد. با این وجود، میزان اثربخشی آن کاملاً به نوع ماساژ و نحوه اجرای تکنیک ها بستگی دارد. ما در مرکز ماساژ درمانی در تهران با اجرای صحیح تمامی تکنیک ها ماساژ در کنار شما هستیم تا بتوانیم بهترین خدمات را به شما ارائه دهیم. در ادامه، بهترین سبک های ماساژ برای سردرد تنشی و روش های مؤثرتر را بررسی میکنیم.
بهترین سبک های ماساژ برای رهایی از سردردهای تنشی
همان طور که گفتیم، هر نوع ماساژی برای سردرد مناسب نیست. در واقع، بسیاری از سبک های ریلکسی ممکن است فقط حس خوبی ایجاد کنند، اما برای باز کردن گرفتگی های عمیقی که عامل سردرد هستند، کافی نیستند. برای رهایی از سردرد تنشی، باید به سراغ سبک هایی برویم که روی بافت های عمقی و نقاط خاص عصبی تمرکز دارند. انتخاب بین این سبک ها بستگی به این دارد که منشأ درد شما کجاست. در اینجا مؤثرترین سبک ها را بررسی می کنیم:
ماساژ نقاط ماشهای
این سبک یکی از بهترین گزینه برای سردرد تنشی است. در سردرد تنشی، یکی از رایج ترین عوامل نقاط ماشه ای یا همان گره های کوچک و دردناک داخل عضلات گردن و شانه است. این نقاط میتوانند درد را به نواحی دیگر منتقل کنند یعنی مشکل در گردن باشد اما شما درد را روی شقیقه، پیشانی یا پشت چشم حس کنید. در ماساژ تریگر پوینت، ماسیس و یا ماسور به دنبال گرههای عصبی-عضلانی در ناحیه گردن، شانه ها و پایه جمجمه میگردد. این گره ها دقیقاً همان نقاطی هستند که وقتی فشار داده میشوند، دردی را به سمت پیشانی یا پشت چشمهای شما پرتاب میکنند. با وارد کردن فشار کنترل شده و ایستا روی این نقاط، گره باز شده و سیگنال درد بلافاصله قطع می شود.
ماساژ میوفاشیال
میوفاشیا به مجموعهی عضله به علاوه فاشیا گفته می شود فاشیا همان بافت نازک اما بسیار مهمی است که مثل یک شبکه، عضلات را می پوشاند و به حرکت نرم آنها کمک می کند. وقتی دچار استرس یا وضعیت بدنی نامناسب هستید، این لایه خشک و چسبنده میشود و به عضلات اجازه حرکت نمیدهد. ماساژ میوفاشیال به جای تمرکز بر خود عضله، بر کشش و رهاسازی این لایه ی فاشیا تمرکز دارد. این سبک برای کسانی که احساس می کنند کل ناحیه گردن و سرشان قفل شده است، بهترین گزینه است.
ماساژ بافت عمیق
اگر سردرد شما ناشی از گرفتگی های قدیمی و مزمن در عضلات شانه و گردن است، ماساژ دیپ تیشو بهترین پیشنهاد است. در این سبک، ماسیس و یا ماسور با فشار قوی تر و حرکات آهسته تر، لایه های عمقی عضله را هدف قرار می دهد تا جریان خون را به مناطقی که به خاطر انقباض طولانیمدت، خونرسانی ضعیفی دارند، بازگرداند.
طب فشاری
طب فشاری بر اساس اصول طب سنتی شرقی است و روی مسیرهای انرژی و نقاط خاصی از صورت و سر تمرکز دارد. ماساژ نقطه فشاری بر تحریک نقاط مشخصی از بدن تکیه دارد که در بسیاری از افراد با کاهش درد و آرام شدن تنش همراه است. مزیت بزرگ این روش این است که معمولاً ساده تر است و خیلی ها می توانند آن را به شکل خود مراقبتی یاد بگیرند. برخلاف سبک های قبلی که به قدرت بدنی نیاز دارند، طب فشاری را می توانید به راحتی در خانه روی خودتان انجام دهید. این سبک به ویژه برای سردردهایی که دور تا دور سر یا شقیقه ها را درگیر کرده، بسیار کارآمد است.
تمامی سبک هایی که در بالا معرفی کردیم در مرکز ماساژ زانیار بصورت حرفه ای و تخصصی ارائه می شوند. در صورتی که به دنبال یک مرکز ماساژ آقایان و یا ماساژ بانوان در غرب تهران هستید، با افتخار آماده میزبانی از شما هستیم.
کدام نوع ماساژ برای سردرد شما مناسبتر است؟
این که کدام ماساژ برای سردرد تنشی شما بهترین انتخاب است، به الگوی درد و شرایط بدن تان بستگی دارد یعنی باید ببینیم درد از کجا می آید و چطور خودش را نشان می دهد. به طور خلاصه می توان بهترین نوع ماساژ برای رفع خستگی را این طور دسته بندی کرد:
- اگر سردردتان از گرفتگی مشخص گردن و شانه شروع می شود و با فشار روی این نواحی درد تشدید یا سبک میشود، ماساژ تریگر پوینت و ماساژ بافت عمیق بیشتر به دردتان می خورند.
- اگر حس میکنید کل ناحیه ی گردن، پشت سر و حتی پوست سر سفت، کشیده و قفل شده است، ماساژ میوفاشیال گزینه مناسب تری است، چون روی آزاد سازی لایه های فاشیا کار می کند.
- اگر سردردتان بیشتر در روزهای پراسترس، کمخوابی، فشار کاری یا اضطراب تشدید میشود و هم زمان بدن تان همیشه در حالت انقباض و آماده باش است، ماساژ ریلکسی و طب فشاری می توانند با کاهش برانگیختگی سیستم عصبی، شدت و تعداد حملات را کم کنند.
بیشتر بخوانید: نیاز افراد پرمشغله به ماساژ
بهترین نقاط ماساژ برای کاهش سردرد تنشی
در سردرد تنشی، هدف فقط ماساژ سر نیست مهم تر این است که نقاطی را هدف بگیرید که واقعاً منبع تنش اند و درد را به سر انتقال میدهند. معمولاً این نقاط در سه ناحیهی کلیدی پیدا میشوند: پشت سر جمجمه، گردن، شانه، فک و شقیقه. در کنار اینها، یک نقطه معروف در طب فشاری هم وجود دارد که برای بعضی افراد اثر سریعی دارد.
There are some well-known pressure points in the body believed to relieve headaches.
ترجمه: برخی نقاط فشار شناختهشده در بدن وجود دارند که اعتقاد بر این است که سردرد را تسکین میدهند.
منبع: healthline
- عضلات زیر جمجه ساب اکسیپیتال ها
ساب اکسیپیتال ها گروهی از عضلات ریز اما بسیار مهم اند که دقیقاً زیر جمجمه و بالای مهره های گردن قرار دارند. کار اصلی شان ثابت نگه داشتن سر و تنظیم حرکات ظریف گردن است. چرا این نقطه مهم است؟ چون خیلی از افراد به اشتباه فقط شقیقه را ماساژ می دهند، در حالی که منشأ تنش واقعی در پشت جمجمه قفل شده است. - عضله گردن و شانه تراپزیوس
تراپزیوس همان عضله بزرگ مثلثی شکل است که از پشت گردن شروع می شود و تا شانه و قسمت بالای پشت ادامه دارد. وقتی بخش بالایی تراپزیوس سفت می شود، چند اتفاق می افتد گردش خون در ناحیه گردن و شانه ضعیف تر می شود، نقاط درد و گرههای عضلانی شکل می گیرد سپس درد می تواند به پشت سر و کنار گردن منتشر شود و سردرد را تشدید کند. - عضلات شقیقه و فک
یکی از دلایلی که سردرد تنشی به شکل فشار دور سر احساس می شود، درگیر شدن عضلات ناحیه شقیقه و فک است به خصوص عضلات شقیقه و عضلات جونده. عادت هایی مثل دندان قروچه، فشار دادن فک، جویدن زیاد، یا حتی استرس و تنش عصبی که باعث قفل شدن فک می شود، می توانند این عضلات را درگیر و منقبض کنند. - نقطه هوگو در کف دست
نقطه هوگو یکی از شناخته شده ترین نقاط طب فشاری برای سردرد است و روی دست قرار دارد نقطه هوگو در بین انگشت شست و اشاره قرار دارد. ماساژ نقطه هیگو از نظر طب فشاری به کاهش درد و آرام سازی تنش کمک می کند و چون روی دست است، برای بسیاری از افراد گزینه ای ساده و در دسترس محسوب می شود.
چه زمانی سردرد تنشی خطرناک است؟
سردرد تنشی معمولاً خطرناک نیست، اما بعضی علائم می توانند نشان بدهند که درد شما صرفاً تنشی نیست یا نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد . اگر سردرد همراه با یکی از موارد زیر باشد، بهتر است خود درمانی از جمله ماساژ را متوقف کنید و ارزیابی پزشکی انجام شود بویژه اگر این علائم جدید، شدید یا رو به بدتر شدن هستند:
- تاری دید یا دوبینی، دیدن جرقه های نور یا کاهش ناگهانی بینایی
- بی حسی، گزگز یا ضعف یک طرفه در صورت، دست یا پا، یا اختلال در صحبت کردن
- تهوع شدید یا استفراغ مکرر همراه با سردرد
- شروع ناگهانی و بسیار شدید سردرد
- سردرد همراه با تب، سرگیجه شدید، سفتی گردن، گیجی یا خواب آلودگی غیرعادی
منابع: nih – healthline
سوالات متداول ماساژ برای رهایی از سردرد های تنشی
بله، در بسیاری از موارد ماساژ اصولی میتواند با شکستن چرخه اسپاسم و افزایش جریان خون، تسکین سریعی ایجاد کند. با این حال، اگر سردرد شما ناشی از استرس مزمن یا وضعیت بدنی نادرست طولانیمدت باشد، ماساژ به تنهایی یک راهکار موقت است. برای درمان ریشهای، باید در کنار ماساژ، به اصلاح وضعیت نشستن و مدیریت استرس نیز توجه کنید.
اگر سردرد شما با علائم هشداردهندهای مانند تاری دید، ضعف یا بیحسی یکطرفه، تب یا سردرد ناگهانی و بسیار شدید همراه است، نباید خود درمانی کنید. همچنین اگر در ناحیه گردن دچار آسیبدیدگی شدید، فتق دیسک یا التهاب حاد هستید، حتماً پیش از انجام هر نوع ماساژی با پزشک مشورت کنید.
معمولا خیر ماساژ شقیقه ممکن است حس خوشایندی داشته باشد، اما چون ریشه بسیاری از سردردها در گرفتگی عضلات پشت جمجمه و شانه است، تمرکز صرف روی شقیقه تنها مسکنی موقت است. برای اثربخشی بیشتر، حتماً باید عضلات گردن و پایه جمجمه را نیز ماساژ دهید.
اگر مستعد سردردهای تنشی هستید، انجام ماساژهای سبک مانند تکنیکهای ریلکسی یا طب فشاری به صورت روزانه یا چند بار در هفته میتواند به کاهش تنشهای انباشتهشده کمک کند. برای ماساژهای عمیقتر مانند تریگر پوینت یا بافت عمیق، هفتهای یک یا دو بار توسط یک متخصص پیشنهاد میشود.
ماساژ تریگر پوینت معمولاً مؤثرترین گزینه برای سردردهای تنشی محسوب میشود زیرا مستقیماً روی گره های عضلانی و نقاط دردناک گردن و شانه تمرکز دارد. در کنار آن، ماساژ میوفاشیال و ماساژ بافت عمیق نیز بسیار کاربردی هستند.
بله. ماساژ پشت گردن، شقیقه ها و استفاده از طب فشاری روی نقطه LI4 از تکنیک هایی هستند که بسیاری از افراد می توانند در خانه انجام دهند. البته در دردهای شدید یا مزمن بهتر است از درمانگر حرفه ای کمک بگیرید.
بدون دیدگاه