ماساژ برای خستگی چشم | کاهش خستگی چشم با چند تکنیک موثر

امروزه تقریبا همه ما ساعت های زیادی را صرف کار با موبایل، کامپیوتر یا مطالعه می کنیم. بعد از مدتی ممکن است چشم ها احساس سنگینی، سوزش یا خستگی داشته باشند و حتی سردرد یا درد در ناحیه شقیقه و گردن هم به آن اضافه شود. اگر شما هم چنین تجربه ای دارید، احتمالا این سوال برایتان پیش آمده که آیا ماساژ می تواند به کاهش خستگی چشم کمک کند؟

ماساژ برای خستگی چشم می تواند با کاهش تنش عضلات اطراف چشم، پیشانی، شقیقه، سر و گردن به ایجاد احساس آرامش و کاهش خستگی کمک کند. البته نباید انتظار داشت ماساژ بیماری های چشمی را درمان کند یا باعث تقویت بینایی شود. نقش اصلی آن کاهش تنش و کمک به احساس راحتی بیشتر چشم ها است.

در ادامه با فواید ماساژ برای خستگی چشم، روش های مناسب، تاثیر آن بر خستگی ناشی از کار با موبایل و کامپیوتر و مواردی که نباید ماساژ چشم انجام شود آشنا می شوید.

آیا ماساژ برای خستگی چشم موثر است؟

بله، در بسیاری از موارد ماساژ می تواند به کاهش خستگی چشم کمک کند، اما نه به این دلیل که خود چشم را درمان می کند. زمانی که ساعت های طولانی به صفحه موبایل، کامپیوتر یا کتاب نگاه می کنیم، عضلات اطراف چشم، پیشانی، شقیقه و حتی گردن دچار تنش می شوند. ماساژ با کمک به کاهش این تنش و ایجاد احساس آرامش، می تواند احساس فشار، سنگینی چشم و حتی برخی سردردهای ناشی از خستگی چشم را کمتر کند.

البته میزان تاثیر ماساژ به علت خستگی چشم بستگی دارد. اگر این مشکل ناشی از استفاده طولانی از نمایشگرها، مطالعه یا استرس باشد، ماساژ می تواند یک راهکار کمکی موثر باشد. اما اگر خستگی چشم به دلیل بیماری های چشمی، اختلالات بینایی یا مشکلات پزشکی ایجاد شده باشد، ابتدا باید علت اصلی توسط پزشک یا اپتومتریست بررسی شود.

تحقیقات درباره تاثیر ماساژ بر خستگی چشم چه می گویند؟

مطالعات نشان می دهند که ماساژ می تواند با کاهش تنش عضلات، ایجاد آرامش و کاهش استرس به کمتر شدن احساس خستگی چشم کمک کند. همچنین برخی پژوهش ها نشان داده اند ماساژ اطراف چشم و نواحی مانند پیشانی، شقیقه و گردن ممکن است علائمی مانند احساس فشار، خستگی و ناراحتی ناشی از استفاده طولانی از نمایشگرها را کاهش دهد. با این حال، بیشتر این مطالعات در مقیاس کوچک انجام شده اند و برای تایید قطعی اثربخشی ماساژ، به تحقیقات بیشتری نیاز است.

Facial massage alleviates eye strain by stimulating the parasympathetic nervous system, reducing stress and anxiety, relaxing muscles, and improving blood circulation

ماساژ صورت با تحریک فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک، کاهش استرس و اضطراب، ایجاد آرامش در عضلات و بهبود گردش خون، می‌تواند خستگی و فشار چشمی را کاهش دهد.

منبع: brieflands

از سوی دیگر، متخصصان تاکید می کنند که اگر خستگی چشم ناشی از کار طولانی با موبایل یا کامپیوتر باشد، ماساژ زمانی بیشترین تاثیر را دارد که در کنار راهکارهایی مانند استراحت منظم، تنظیم نور محیط، پلک زدن کافی و رعایت قانون 20-20-20 انجام شود. بنابراین، می توان ماساژ را یک روش کمکی برای کاهش خستگی چشم دانست، نه درمانی برای بیماری های چشمی یا اختلالات بینایی.

The 20-20-20 rule is an effective strategy for reducing DES and dry eye symptoms

قانون ۲۰-۲۰-۲۰ راهکاری مؤثر برای کاهش خستگی چشم ناشی از استفاده از نمایشگرها (DES) و علائم خشکی چشم است.

منبع: pubmed

کدام نواحی در ماساژ برای خستگی چشم اهمیت بیشتری دارند؟

برخلاف تصور بسیاری از افراد، ماساژ برای خستگی چشم فقط به اطراف چشم محدود نمی شود. زمانی که ساعت های طولانی با موبایل، کامپیوتر یا کتاب کار می کنیم، تنها چشم ها خسته نمی شوند، عضلات پیشانی، شقیقه، سر و گردن نیز به دلیل تمرکز مداوم و ثابت ماندن وضعیت بدن دچار تنش می شوند. به همین دلیل، یک ماساژ اصولی معمولا چند ناحیه را به صورت همزمان در بر می گیرد تا احساس فشار و خستگی به شکل موثرتری کاهش پیدا کند.

ماساژ اطراف چشم: در این بخش، تمرکز روی عضلات اطراف حدقه چشم است. ماساژ ملایم این ناحیه می تواند به کاهش احساس سنگینی و خستگی چشم کمک کند. البته فشار مستقیم روی کره چشم وارد نمی شود و تمام حرکات با دقت و ملایمت انجام می شوند.

ماساژ شقیقه: عضلات شقیقه هنگام تمرکز طولانی روی صفحه نمایش یا مطالعه، ممکن است دچار گرفتگی شوند. ماساژ این ناحیه به کاهش تنش و ایجاد احساس آرامش کمک می کند و در برخی افراد می تواند شدت سردردهای ناشی از خستگی چشم را نیز کمتر کند.

ماساژ پیشانی: انقباض مداوم عضلات پیشانی، به ویژه هنگام خیره شدن طولانی به نمایشگر، می تواند احساس فشار در قسمت بالای چشم ها ایجاد کند. ماساژ پیشانی به شل شدن این عضلات کمک می کند و باعث می شود فشار کمتری در این ناحیه احساس شود.

ماساژ سر: ماساژ کف سر با کاهش تنش عضلات و ایجاد آرامش عمومی، می تواند احساس خستگی ناشی از کار طولانی یا تمرکز ذهنی را کمتر کند. به همین دلیل، ماساژ سر معمولا در کنار ماساژ صورت و اطراف چشم انجام می شود تا نتیجه کامل تری حاصل شود.

بیشتر بخوانید در: آموزش ماساژ سر برای آرامش

ماساژ گردن :وضعیت نامناسب بدن هنگام کار با موبایل یا کامپیوتر، فشار زیادی به عضلات گردن وارد می کند. زمانی که این عضلات دچار گرفتگی باشند، احساس خستگی و ناراحتی ممکن است بیشتر شود. ماساژ گردن با کاهش تنش این عضلات، به ایجاد احساس راحتی بیشتر کمک می کند و در کنار ماساژ سایر نواحی، تجربه ای آرامش بخش تر برای فرد فراهم می سازد.

چه افرادی بیشتر از ماساژ برای خستگی چشم سود می برند؟

خستگی چشم ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد، اما افرادی که ساعت های زیادی روی یک فعالیت متمرکز هستند، بیشتر از دیگران آن را تجربه می کنند. در این افراد، ماساژ می تواند با کاهش تنش عضلات اطراف چشم، شقیقه، پیشانی و گردن، احساس فشار و خستگی را کمتر کند.

کارمندان و افرادی که ساعت های طولانی با کامپیوتر کار می کنند

کارمندانی که بیشتر روز را پشت میز و مقابل مانیتور می گذرانند، معمولا کمتر پلک می زنند و برای مدت طولانی به یک نقطه خیره می مانند. علاوه بر این، وضعیت نامناسب نشستن و ثابت ماندن سر و گردن، فشار بیشتری به عضلات این نواحی وارد می کند. در چنین شرایطی، ماساژ می تواند به کاهش تنش عضلات سر، گردن و اطراف چشم کمک کند و احساس خستگی ناشی از ساعت ها کار با نمایشگر را کاهش دهد.

دانشجویان و افرادی که مطالعه طولانی دارند

مطالعه چند ساعته برای امتحانات یا انجام پروژه های دانشگاهی، چشم ها را به طور مداوم درگیر تمرکز می کند. بسیاری از دانشجویان پس از مطالعه طولانی از احساس سنگینی چشم، سوزش یا سردرد شکایت دارند. ماساژ در کنار استراحت های منظم، می تواند به کاهش این علائم کمک کند و احساس آرامش بیشتری برای ادامه مطالعه ایجاد کند.

گیمرها

بازی های ویدیویی معمولا با تمرکز بالا، واکنش سریع و نگاه مداوم به نمایشگر همراه هستند. بسیاری از گیمرها آن قدر در بازی غرق می شوند که کمتر پلک می زنند یا ساعت ها بدون استراحت بازی می کنند. این موضوع می تواند باعث خشکی و خستگی چشم شود. ماساژ پس از پایان بازی، به ویژه در نواحی شقیقه، پیشانی و گردن، می تواند به کاهش تنش ایجاد شده و ریکاوری بهتر بدن کمک کند.

طراحان، برنامه نویسان و تولیدکنندگان محتوا

این گروه از افراد ساعت های زیادی را صرف بررسی جزئیات روی صفحه نمایش می کنند. تمرکز مداوم روی متن، کدنویسی، طراحی یا ویرایش تصاویر، علاوه بر خستگی چشم، معمولا باعث گرفتگی عضلات گردن و شانه نیز می شود. به همین دلیل، در این افراد ماساژ تنها به اطراف چشم محدود نمی شود و ماساژ سر، گردن و شانه نیز می تواند نقش مهمی در کاهش احساس خستگی و افزایش آرامش داشته باشد.

رانندگان

رانندگی، به ویژه در مسیرهای طولانی یا هنگام رانندگی در شب، نیازمند تمرکز مداوم و توجه دقیق به مسیر است. خیره شدن طولانی به جاده، تابش نور چراغ خودرو ها و ثابت ماندن وضعیت بدن، می تواند باعث خستگی چشم و گرفتگی عضلات گردن و شانه شود. انجام یک ماساژ اصولی پس از رانندگی طولانی، به کاهش تنش عضلات و ایجاد احساس آرامش کمک می کند و می تواند خستگی ناشی از مسیر را کمتر کند.

آیا ماساژ باعث تقویت بینایی می شود؟

یکی از رایج ترین باورهای اشتباه این است که ماساژ می تواند بینایی را تقویت کند یا مشکلاتی مانند نزدیک بینی، دوربینی و آستیگماتیسم را درمان کند. در حال حاضر شواهد علمی چنین ادعایی را تایید نمی کنند. آنچه ماساژ می تواند انجام دهد، کاهش تنش عضلات اطراف چشم، پیشانی، شقیقه و گردن است. در نتیجه، فرد احساس خستگی، فشار یا سنگینی کمتری در چشم های خود خواهد داشت. بنابراین اگر علت ناراحتی شما خستگی ناشی از کار طولانی با نمایشگرها یا مطالعه باشد، ماساژ می تواند یک راهکار کمکی مفید باشد، اما جایگزین معاینه و درمان مشکلات بینایی نیست.

برای نتیجه بهتر، ماساژ را با این روش ها ترکیب کنید

ماساژ می تواند به کاهش خستگی چشم کمک کند، اما اگر علت اصلی خستگی همچنان وجود داشته باشد، این احساس دوباره برمی گردد. به همین دلیل، بهتر است ماساژ را در کنار چند عادت ساده و موثر برای مراقبت از چشم انجام دهید تا نتیجه ماندگارتر باشد.

قانون 20-20-20 را رعایت کنید: اگر ساعت های زیادی با موبایل یا کامپیوتر کار می کنید، هر 20 دقیقه حدود 20 ثانیه به نقطه ای در فاصله 6 متری نگاه کنید. این وقفه کوتاه باعث می شود عضلات چشم از تمرکز مداوم خارج شوند و فشار کمتری را تحمل کنند.

بین کار با نمایشگر به چشم های خود استراحت بدهید: کار کردن بدون وقفه، یکی از مهم ترین دلایل خستگی چشم است. سعی کنید هر یک تا دو ساعت چند دقیقه از صفحه نمایش فاصله بگیرید، قدمی بزنید یا به فضای دور نگاه کنید. انجام ماساژ پس از این استراحت های کوتاه، می تواند احساس آرامش بیشتری ایجاد کند.

نور محیط و نمایشگر را متناسب تنظیم کنید: نور بسیار کم، نور شدید یا بازتاب نور روی صفحه نمایش، چشم ها را مجبور می کند برای دیدن تصاویر بیشتر تلاش کنند. تنظیم روشنایی نمایشگر متناسب با نور محیط و کاهش بازتاب نور، فشار واردشده به چشم را کمتر می کند.

پلک زدن را فراموش نکنید: هنگام کار با موبایل یا کامپیوتر، تعداد دفعات پلک زدن به طور طبیعی کاهش پیدا می کند. این موضوع می تواند باعث خشکی و احساس سوزش چشم شود. پلک زدن آگاهانه در طول کار به مرطوب ماندن سطح چشم کمک می کند و احساس خستگی را کاهش می دهد.

خواب و استراحت کافی داشته باشید: چشم ها نیز مانند سایر بخش های بدن برای بازیابی انرژی به استراحت نیاز دارند. اگر خواب کافی نداشته باشید، حتی بهترین ماساژ هم نمی تواند خستگی چشم را به طور کامل برطرف کند. خواب باکیفیت در کنار ماساژ، به کاهش تنش و احساس شادابی بیشتر چشم ها کمک می کند.

چه زمانی نباید ماساژ چشم انجام شود؟

اگرچه ماساژ برای بسیاری از افراد روشی ایمن و آرامش بخش است، اما در برخی شرایط بهتر است از انجام آن خودداری کنید یا ابتدا با پزشک مشورت داشته باشید. ماساژ در این موارد ممکن است باعث تشدید علائم یا ایجاد ناراحتی بیشتر شود.

بعد از جراحی چشم: اگر به تازگی جراحی هایی مانند لیزیک، آب مروارید یا سایر عمل های چشمی انجام داده اید، تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، از ماساژ اطراف چشم خودداری کنید.

هنگام عفونت یا التهاب چشم: در صورت وجود عفونت، گل مژه، قرمزی شدید یا التهاب چشم، ماساژ می تواند باعث تحریک بیشتر بافت های حساس شود.

پس از ضربه یا آسیب به چشم: اگر چشم یا اطراف آن دچار ضربه شده است، ابتدا باید علت درد یا تورم مشخص شود و از ماساژ خودسرانه پرهیز کنید.

زمانی که علت درد مشخص نیست: اگر خستگی چشم با درد شدید، کاهش ناگهانی بینایی، دوبینی یا علائم غیرعادی همراه است، ابتدا باید توسط چشم پزشک بررسی شود. در این شرایط، ماساژ نباید جایگزین تشخیص و درمان پزشکی باشد.

ماساژ در خانه یا توسط ماساژور حرفه ای؟

ماساژهای ساده و ملایم در خانه می توانند برای کاهش خستگی روزانه مفید باشند، اما زمانی که خستگی چشم به طور مداوم تکرار می شود یا با گرفتگی عضلات سر، گردن و شانه همراه است، مراجعه به یک ماساژور حرفه ای می تواند تجربه موثرتر و ایمن تری ایجاد کند.

ماساژ توسط ماساژور حرفه ای	ماساژ در خانه
مناسب برای خستگی های مکرر یا طولانی مدت	مناسب برای خستگی های خفیف و روزانه
بررسی و ماساژ نواحی مرتبط مانند سر، گردن، شانه و صورت	تمرکز بیشتر روی اطراف چشم و شقیقه
انجام ماساژ با تکنیک های اصولی و متناسب با شرایط فرد	نیاز به آشنایی با فشار مناسب دست
امکان اجرای یک جلسه کامل و هدفمند برای کاهش تنش عضلانی	معمولا کوتاه و محدود

در صورتی که خستگی چشم شما بیشتر به دلیل ساعت های طولانی کار با موبایل، کامپیوتر یا مطالعه ایجاد می شود، انجام ماساژ حرفه ای روی سر، گردن، شقیقه و صورت می تواند در کنار استراحت کافی و رعایت اصول مراقبت از چشم، به کاهش احساس فشار و خستگی کمک کند.

جمع بندی

اگر بعد از چند ساعت کار با موبایل، کامپیوتر یا مطالعه احساس می کنید چشم هایتان سنگین شده اند یا فشار و خستگی را در اطراف چشم، پیشانی یا شقیقه تجربه می کنید، این واکنش کاملا طبیعی است. نکته مهم این است که این علائم را نادیده نگیرید و قبل از اینکه به بخشی از برنامه روزانه تان تبدیل شوند، برای کاهش آن ها اقدام کنید.

ماساژ می تواند یکی از ساده ترین و در دسترس ترین راهکارها برای کاهش این خستگی باشد، به شرطی که به صورت اصولی انجام شود و در کنار آن، به استراحت دادن به چشم ها، تنظیم شرایط کار با نمایشگر و سایر عادت های صحیح نیز توجه داشته باشید. در مقابل، اگر خستگی چشم به طور مداوم ادامه پیدا می کند یا با علائمی مانند درد شدید یا کاهش بینایی همراه است، بهتر است علت آن توسط چشم پزشک بررسی شود تا با خیال راحت از سلامت چشم های خود محافظت کنید.

اگر ترجیح می دهید ماساژ برای خستگی چشم به صورت اصولی و توسط فردی باتجربه انجام شود، در کلینیک ماساژ زانیار صالحی خدماتی مانند ماساژ سر، صورت، گردن و شانه متناسب با نیاز هر فرد ارائه می شود. از آنجایی که خستگی چشم در بسیاری از موارد با تنش این نواحی همراه است، انتخاب تکنیک مناسب و اجرای صحیح ماساژ می تواند به کاهش احساس فشار و ایجاد آرامش بیشتر کمک کند.

اگر علاوه بر دریافت خدمات ماساژ، علاقه مند هستید تکنیک های ماساژ را به صورت اصولی یاد بگیرید، مرکز ماساژ زانیار صالحی دوره های آموزش ماساژ را نیز به صورت آموزش حضوری ماساژ و دوره غیر حضوری ماساژ برگزار می کند. این دوره ها برای علاقه مندان و افرادی که قصد دارند مهارت های خود را در زمینه ماساژ به شکل حرفه ای توسعه دهند، طراحی شده اند.

هر چند وقت یک بار می توان ماساژ چشم انجام داد؟

اگر خستگی چشم ناشی از کار با موبایل، کامپیوتر یا مطالعه باشد، معمولا می توان روزانه یا چند بار در هفته ماساژ ملایم اطراف چشم را انجام داد. با این حال، فشار بیش از حد یا ماساژ مداوم یک ناحیه توصیه نمی شود.

ماساژ چشم چقدر طول می کشد؟

برای کاهش خستگی چشم، معمولا ۵ تا ۱۰ دقیقه ماساژ ملایم کافی است. در ماساژهای حرفه ای، این زمان ممکن است به عنوان بخشی از ماساژ سر، صورت و گردن بیشتر باشد.

آیا برای ماساژ چشم باید از روغن یا کرم استفاده کرد؟

استفاده از روغن یا کرم الزامی نیست، اما اگر پوست اطراف چشم خشک باشد، می توان از محصولات مناسب این ناحیه استفاده کرد. باید دقت کرد که هیچ ماده ای وارد چشم نشود.

آیا ماساژ چشم برای سالمندان مناسب است؟

در بیشتر موارد بله. اگر سالمند بیماری یا جراحی اخیر چشم نداشته باشد، ماساژ ملایم اطراف چشم می تواند به کاهش احساس خستگی و ایجاد آرامش کمک کند. در صورت وجود بیماری های چشمی، بهتر است ابتدا با پزشک مشورت شود.

آیا ماساژ چشم باعث کاهش پف دور چشم می شود؟

ماساژ ممکن است با بهبود جریان خون و تخلیه مایعات سطحی، به کاهش موقت پف خفیف اطراف چشم کمک کند، اما درمان قطعی پف زیر چشم نیست و تاثیر آن به علت ایجاد پف بستگی دارد.

آیا استفاده از ماساژور برقی چشم برای خستگی چشم مفید است؟

برخی ماساژورهای چشم با ایجاد لرزش یا گرمای ملایم می توانند احساس آرامش ایجاد کنند، اما شواهد کافی برای برتری آن ها نسبت به ماساژ دستی وجود ندارد. مهم تر از نوع وسیله، استفاده صحیح و ایمن از آن است.

منابع: brieflands, pubmed